Zakończenie umowy leasingu daje przedsiębiorcom wiele możliwości dalszego wykorzystania samochodu, a skutki podatkowe zależą od tego, czy pojazd po zakończeniu umowy trafi do majątku prywatnego, zostanie wprowadzony do firmy jako środek trwały, czy też zostanie potraktowany jako towar handlowy. Warto zatem przeanalizować różne warianty.
Dla uproszczenia przyjmujemy, że mówimy o samochodzie osobowym, w stosunku do którego zakończyła się umowa leasingu operacyjnego, a wykupu dokonuje czynny podatnik VAT.
Wykup prywatny i sprzedaż z majątku osobistego
Na gruncie ustawy o VAT leasing operacyjny traktowany jest jako świadczenie usług, natomiast sam wykup pojazdu po zakończeniu umowy stanowi zupełnie odrębną czynność – dostawę towarów.
Z tego powodu samochód wykupiony bezpośrednio do majątku prywatnego nie jest w żaden sposób obciążony swoją wcześniejszą „firmową historią” i w kontekście podatku VAT, może on funkcjonować (i zostać ewentualnie sprzedany) jako składnik majątku osobistego, niezależnie od tego, jak był wcześniej wykorzystywany w działalności gospodarczej.
W przypadku tzw. wykupu prywatnego, późniejsza sprzedaż traktowana jest jako rozporządzanie majątkiem prywatnym i taka transakcja nie podlega opodatkowaniu VAT. Warunkiem jest jednak, aby podatnik przy wykupie nie odliczył podatku i po nabyciu w żaden sposób nie wykorzystywał pojazdu w działalności. Potwierdza to m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 czerwca 2026 r. (0112-KDIL1-1.4012.378.2026.4.MG), w której organ zaznaczył, że zbycie takiego pojazdu to zwykłe wykonywanie prawa własności niezwiązane z działalnością gospodarczą.
Uwaga: Faktura wystawiona na dane przedsiębiorcy zamiast faktury imiennej nie jest sama w sobie przeszkodą dla „wykupu prywatnego”. Najważniejsze jest faktyczne przeznaczenie samochodu wyłącznie na cele osobiste, co potwierdził również Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 1 kwietnia 2026 r. (0111-KDIB3-1.4012.103.2026.1.AB).
Przekazanie samochodu w darowiźnie
Jeżeli podatnik dokona wykupu do majątku osobistego, nieodpłatne przekazanie samochodu nie podlega pod VAT.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, obowiązek opodatkowania nieodpłatnego przekazania powstaje tylko wtedy, gdy przy nabyciu towaru przysługiwało prawo do odliczenia podatku. Skoro tego prawa nie było w związku z przeznaczeniem samochodu wyłącznie na użytek osobisty, darowizna pozostanie obojętna na gruncie VAT. Stanowisko to potwierdza m.in. interpretacja Dyrektora KIS z dnia 27 lipca 2026 r. (0113-KDIPT1-3.4012.509.2026.2.EG).
Wprowadzenie do działalności i późniejsza sprzedaż
Jeżeli podatnik zdecyduje się na wprowadzenie samochodu do działalności, odliczając przy wykupie 50% VAT, a po kilku miesiącach go sprzeda, wykazując podatek należny, zyskuje prawo do korekty i odzyskania części nieodliczonego wcześniej podatku.
Zgodnie z art. 90b ust. 1 i 2 ustawy o VAT, sprzedaż w okresie korekty traktowana jest jako zmiana przeznaczenia pojazdu na wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej.
Sam okres korekty liczony od dnia nabycia (wykupu) wynosi:
- 12 miesięcy dla samochodu o wartości początkowej nieprzekraczającej 15 000 zł;
- 60 miesięcy w pozostałych przypadkach.
Wykup z przeznaczeniem na towar handlowy
Sytuacja wygląda inaczej, kiedy samochód zostanie wykupiony z wyłącznym zamiarem jego szybkiej odsprzedaży. Wówczas podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia 100% VAT z faktury wykupowej.
Pojazdy przeznaczone wyłącznie do odprzedaży są oprócz tego zwolnione z obowiązku prowadzenia „kilometrówki” oraz zgłaszania ich na druku VAT-26. Jak wskazał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 17 marca 2025 r. (0112-KDIL1-3.4012.74.2025.1.AKR), sprzedaż samochodu np. już następnego dnia po wykupie daje pełne prawo do odliczenia, i to bez konieczności aktualizacji wpisu w CEIDG o odpowiedni kod PKD.
Uwaga: Organy podatkowe i sądy bardzo rygorystycznie podchodzą jednak do zwolnienia z prowadzenia kilometrówki i nawet przejściowe czy testowe użycie pojazdu wyklucza uznanie, że służył on wyłącznie odsprzedaży.
Każdy przypadek jest jednak inny, dlatego w razie wątpliwości lub nietypowych wariantów służymy pomocą!
